ОҚУШЫЛАРМЕН ҚАТАР МҰҒАЛІМДЕРДІҢ ДЕ БІЛІМ ДЕҢГЕЙІ АНЫҚТАЛЫП ЖАТЫР

- Бақытжан Әбдіхалықұлы, биылғы ұлттық бірыңғай тестілеуге енгізілген өзгерістер қандай?
– Өткен жылдары жоғарғы оқу орнына түсуге ниетті талапкерлер үшін ҰБТ сынағының қорытындысы мен мектеп бітіргендігі туралы аттестат беріліп, талапкерлер таңдаған мамандықтары бойынша ЖОО-да білім алуға мүмкіндікке ие болатын.
Биылғы жылдан бастап мектеп бітірушілердің барлығы түгелімен қорытынды мемлекеттік аттестаттауға қатысып, орта білім туралы аттестат алғаннан соң, жоғары оқу орнына түсуге ниетті талапкерлер жаңа форматтағы ҰБТ сынағынан өтетін болады.
Орта мектепті бітірушілер қорытынды мемлекеттік аттестаттауда 5 пәннен, оның 4-і міндетті (ана тілінен, орыс мектебін бітірушілер – қазақ тілінен, қазақ мектебін бітірушілер - орыс тілінен тапсырады), алгебра және анализ бастамалары, Қазақстан тарихы) және 1 таңдау пәні бойынша емтихан тапсырады.
Барлық емтихандар, оның ішінде тестілеу де білім алушының өзі оқитын мектебінде өтеді.
Қорытынды аттестаттау ҚР БҒМ-нің «2016-2017 оқу жылын аяқтау туралы» бұйрығына сәйкес 2017 жылғы 29 мамыр мен 9 маусым аралығында өтеді.
ҰБТ жоғары оқу орнына түсу емтиханы және мемлекеттік гранттарды бөлу жүйесі ретінде қалады.
Ұлттық бірыңғай тестілеу кезеңінде ЖОО-на ниетті бітірушілер 5 пән бойынша, оның 3-і міндетті және талапкердің жоғары оқу орнына тапсыратын мамандығына байланысты 2-і бейіні бойынша қарастырылған.
Тестілеу уақыты 3 сағат 50 минутты құрайды. Шекті балл 50 өзгеріссіз қалды.
ЖОО-ның барлық 175 мамандығы 10 комбинацияға бейінді пәндер шегінде бөлінді. Бейінді пәндерді бітіруші түсетін мамандығын анықтауы үшін өзі таңдауы тиіс (Мысалы, математика + физиканы тапсыру кезінде, талапкердің 52 мамандықтың ішінен таңдау мүмкіндігі бар). Тестілеуге қатысуға өтініш қабылдау 10 наурыз – 10 мамыр аралығында ҰБТ-ны өткізу пункттері арқылы жүзеге асырылады.
ҰБТ облыстағы 9 ҰБТ-ны өткізу пункттерінің базасында өткізіледі. ҰБТ-ны өткізу мерзімі – 20 маусым мен 1 шілде аралығы.
- Жаңа форматтағы тестілеуді мектеп мұғалімдері, ата-аналар, бітіруші түлектер қалай қабылдап жатыр?
- Қорытынды аттестаттау мен ҰБТ-ның жаңа форматы жөнінде оқу жылының басынан бастап мектеп мұғалімдері, оқушылары және ата-аналар арасында түрлі деңгейдегі кездесулерде, бұқаралық ақпарат құралдары мен әлеуметтік желілерде толыққанды ақпараттық-түсіндірме жұмыстары жүргізілді. Бүгінгі күні жүргізілген түсіндірме жұмыстарының барысында мектеп бітірушілер, ата-аналар, ұстаздар ҰБТ-ның жаңа форматын толық қабылдап, оған дайындалуда.
- Мектептердегі дайындық жұмысы қалай?
Бүгінгі күні мектеп бітірушілерді қорытынды аттестаттау мен ҰБТ-ға дайындау бекітілген іс-шара жоспары бойынша жүргізілуде. Бұл жұмыстар мектептегі күндізгі, кешкі дайындық түріндегі қосымша консультациялық сабақтар арқылы, облыстағы жыл бойы жұмыс жасайтын сауықтыру және қосымша білім беру орталықтарындағы курстар, білікті, жоғары деңгейлі мамандармен (республиканың алдыңғы қатарлы ЖОО-ның ғалымдарымен) репетиторлық сабақтар және түрлі ақылы оқу орталықтарындағы курстарда жүргізілуде.
Бітірушілердің ай сайынғы аралық білім деңгейлері мектептерде, тестілеу пункттерінде онлайн түріндегі тестілеудің немесе сынама кітапшалар арқылы тестілеудің нәтижелері бойынша сарапталып жатыр.
Мектеп бітірушілермен қатар мемлекеттік сынақ болатын пәндерден дәріс беретін мұғалімдердің де кәсіби деңгейлері тестілеу арқылы анықталып, мектеп басшылығы мен білім бөлімдері арқылы тиісті әдістемелік көмектер көрсетілуде.
- Балдық жүйесіне де өзгерістер енді. Осы туралы түсінік беріп өтсеңіз?
- Тест тапсырмалары оқушылардың математикалық білім деңгейлерін, фунционалдық сауаттылығын, логикалық ойлау қабілетін, мәтінді оқи, түсіну, талдай білу деңгейін пәндерді терең меңгеруін анықтауға бағытталған. Тестілеуде ұсынылатын 120 сұрақтан мүмкін болатын 140 балдың 50 балын жинаған талапкер ЖОО-да білім алуға мүмкіндік алады. Таңдаған 2 бейінді пән бойынша талапкерлер 15 балдан кем жинамауы тиіс. Ал шығармашылық мамандықтары бойынша тапсыратын екі пәннен (Қазақстан тарихы, Оқу сауаттылығы) 5 балдан жоғары нәтижеге қол жеткізуі тиіс.
- Қазақ тілінің ҰБТ-дан алынып тасталуының себебі неде?
- Қазақ тілі пәні мектептегі қорытынды аттестаттауда бар. Қазір орыс мектебінде қазақ тілі, қазақ мектебінде орыс тілі оқытылады. Қорытынды аттестацияда бұл екі пән де қалды. Бұрын да Бірыңғай ұлттық тестілеуде қазақ тілінің балы саналмайтын. Енді жаңа форматта қазақ тілі аттестат алуға тапсырылатын бес емтиханның ішінде бар. Эссені үш сағат жазады. Орыс тілінде оқыса – орыс тілінде, қазақ мектебінде оқыса – қазақ тілінде жазады. Жалпы бұрын бір ғана ҰБТ тапсыратын да, қазақ тілі бойынша сауаттылықтары бір рет қана айқындалатын. Яғни ЖОО-ға тапсыратын бала сол мектептегі қазақ тілінен тапсырған қорытынды аттестаттаудың нәтижесімен ЖОО-ға барады. Қазақ тілі бойынша білім үлгерімі сынақтан өтпей, оқуға түспейді. Тестілеудегі оқу сауаттылығы пәнінде қазақ тілі бойынша жан-жақты қамтылған тапсырмалар бар.
- Әңгімеңізге рахмет. Алда болар науқанда табыс тілейміз.
Сұқбаттасқан Ф.Омарова